Tatilinize nasıl karar verirsiniz?

Şunu hiç ruhunuzun derinliklerinde hissettiniz mi? Ay Çeşme çok güzel ama pahalııı, Akyaka uygun ama akşam yapcak bişey yoookk, Yunanistan mı? Kim uğraşıcak vizeyle yeaa? Nereye gidicem beeeeeenn?

Derdinize derman olacak bir çözüm var: Analitik hiyerarşi proses.

Nedir bu? Nereye gideceğinize karar veremiyorsanız tüm opsiyonları bir kağıda yazıyorsunuz ( zaten bu esnada 10 çeşit yer 3 çeşide iner :)) Şimdi gelelim adım adım üç farklı tatilin arasında hangisine karar vereceğinize.

İşte en önemli tablo:

Picture1

Bizim üç farklı gitmek istediğimiz yer vardı; Atina, Kapadokya ve Çeşme. Yukarıda gördüğünüz karar kriterlerine göre birbirleri arasındaki üstünlüklerini aşağıdaki tabloda gösterdik.

Karar kriterlerimiz; Fiyat, mutluluk ve doğal güzellikler oldu.

Mesela Atinayı görmek bana 4 birim mutluluk verirken Kapadokya 5 birim mutluluk, Çeşme ise 2 birim mutluluk gibi..

Atina Kapadokya Çeşme
Price 4000 1000 300
Happiness 4* 5* 2*
Natural Landscape 4* 5* 1*

Bubilgilere dayanarak kriterleri karşılaştıracağız.

Yazının devamında A: Atina; K: Kapadokya; Ç: Çeşme ‘yi ifade etmektedir.

 

Mesela aşağıdaki matris fiyatları göstermekte.

Dikkatli incelediğinizde çarpraza düşenler 1 gösterir.

Atina’nın Atina’ya ağırlığı 1’dir şeklinde..

Kapadokya’nın Atinaya göre fiyatsal oranı 0,25 (1000/ 4000)  şeklindedir. Simetriği olan Atina’nın Kapadokya’ya ağırlığı ise 4 (4000/ 1000) .

Tüm oranları bitirdiğinizde sütun toplamlarını almayı unutmayın!

Price Matrix
A K Ç
A 1 0.25 0.11
K 4 1 0.3
Ç 9 3.33 1
SUM 14 4.58 1.41

Tüm matrisin değerlendirmesi ilk tablodan bu şekilde elde edilir ve diğer kriterler için de bu matriks oluşturulur.

Happiness Matrix
A K Ç
A 1 0.8 2
K 1.25 1 2.5
Ç 0.5 0.4 1
SUM 2.75 2.2 5.5
Natural Landscape Matrix
A K Ç
A 1 0.8 4
K 1.25 1 5
Ç 0.25 0.2 1
SUM 2.5 2 10

Şimdi sırayla tüm matrisleri oranlıyoruz.

Bunun için her bir hücredeki değerleri toplama bölmemiz gerekiyor.

Satır sonunda ortalamalara ihtiyaç olacak, dikkat!

Price ratio
A K Ç Ortalama
A 0.07 (1/14) 0.05 (0,25/4,58) 0.08 (0,11/1,41) 0.07
K 0.29 0.22 0.21 0.24
Ç 0.64 0.73 0.71 0.69
Happiness Ratio
A K Ç Ortalama
A 0.36 0.36 0.36 0.36
K 0.45 0.45 0.45 0.45
Ç 0.18 0.18 0.18 0.18
Landscape Ratio
A K Ç Ortalama
A 0.4 0.4 0.4 0.40
K 0.5 0.5 0.5 0.50
Ç 0.1 0.1 0.1 0.10

Son adım:

Tüm matrislerin ortalama satırlarından yeni bir matris elde edin.

Price Happiness Natural Landscape
A 0.07 0.36 0.40
K 0.24 0.45 0.50
Ç 0.69 0.18 0.10

 

Şimdi elimizde ne var?

Bir tane hangi mekanın neresini sevdiğimizi gösteren matris, bir tane de özellikleri kıyaslayan matris. Hesap toplarlanmış gibi görünüyor.

Sıra geldi yepyeni bir matrise; değer matrisi.

Ben istiyorum ki çok eğlenelim, çok görelim; Efkan da evimizin bütçesini düşünüyor haliyle. Yani bizim kriterlerimizin de kendi içinde bir önemleri var. Ben çok mutlu olayım diye dünyanın öteki ucuna gitmek istesem Efkan’ın bütçe kriteri oturtur oturduğum yerde!

Bu noktada hangi kriterin bizim için daha önemli olduğunu irdelememiz gerekiyor.

Mesela bizim evin kurallarında Fiyat mutluluktan 3 kat daha büyük.

Price Happiness Natural Landscape
Price 1.00 0.33 1.00
Happiness 3.00 1.00 2.00
Natural Landscape 1.00 0.50 1.00
SUM 5.00 1.83 4.00

Bir önceki matris oluştrma mantığının aynısı burda da işliyor. Oranlayalım;

Ratio Price Happiness Natural Landscape AVG
Price 0.20 0.18 0.25 0.21
Happiness 0.60 0.55 0.50 0.55
Natural Landscape 0.20 0.27 0.25 0.24

Ve ortalamalar;

(Sütun toplamının 1 olduğuna dikkatinizi çekerim)

Ratio AVG
Price 0.21
Happiness 0.55
Natural Landscape 0.24

Ve Final;

Price Happiness Natural Landscape SUM
A 0.01 (0,07*0,21) 0.20 0.10 0.31
K 0.05

(0,24*0,21)

0.25 0.12 0.42

(MAX.)

Ç 0.15 0.10 0.02

(0,1*0,24)

0.27

Olayımız hayattan aldığımız keyfi maximize etmek olduğuna göre; Hedefimiz Kapadokyaaa!

Excel ‘den formüllere bakmak daha kolay olacaktır.Daha derin incelemek için tıktık.

kapadokya

Bu yazıyı biraz da meslek seçimi aşamasındaki kardeşim Berra ve onun durumunda olan binlercesi için yazdım.  Yukarıdaki konu endüstri mühendisliğinde anlatılan konulardan sadece biri, eğer keyifle sonuna kadar inceleyebildiyseniz siz de yolun yolcusu olmuşsunuz demektir. Yaptığın işten keyif almak, onu hayatının her noktasında uygulamaya çalışmak böyle bir şeydir. Ve genç nesil; biz bir yaptıysak siz  beş yapın. Tarihte ilk defa ustanın çıraktan öğrendiği dönemdeyiz. O kadar iyi bilin ki bizlere ilham verin, ufkumuzu  bilginiz ve tevazu ile sizler genişletin.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s